Do Thái và Palestine là những dân tộc và quốc gia như thế nào mà hiện nay sự xung đột giữa họ với nhau đã trở thành một vấn đề không ai có thể làm ngơ đứng ngoài cuộc được nữa? Cội nguồn mời bạn đọc xem tài liệu tham khảo rất cơ bản này về vùng đất triền miên chiến tranh và chết chóc đó của thế giới. Hy vọng nó sẽ giúp bạn đọc có thể theo dõi tình hình trung đông dễ dàng hơn.

Sự chia cắt đất của Palestine, vùng đất thuộc Anh trước đây, để thành lập quốc gia Do Thái sau những năm chấm dứt thế chiến thứ hai đã luôn luôn là mầm mống của việc tranh chấp trong vùng trung đông suốt hơn nửa thế kỷ qua. (xem thêm "Lịch sử xung đột Do Thái - Ả rập")

Ðại cương

Cuộc tranh chấp giữa người Do Thái và Ả Rập trong vùng trung đông có một nguồn gốc kéo dài hàng trăm năm trước đây, với các xung đột tôn giáo chung quanh thành phố cổ Jerusalem - một thành phố mà cả người Do Thái (Jews), người Thiên Chúa Giáo cũng như người theo Hồi Giáo đều coi là nơi linh thiêng nhất (sacred) của tôn giáo mình. Người Do Thái hiện nay nói rằng Jerusalem là thủ đô của họ, nhưng người Palestine và cả tổ chức Liên Hiệp Quốc đều không công nhận điều này.

Việc thành lập quốc gia Israel là kết quả lâu dài của các hoạt động do những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái (Zionists) chủ xướng, họ có mục đích tạo dựng một nơi ăn chốn ở nhất định cho tất cả mọi người Do Thái bị lưu lạc khắp thế giới kể từ sau cuộc phân tán vĩ đại Diaspora vào năm 538 BC (Before Christ - trước tây lịch). Năm đó, họ bị đuổi ra khỏi phần đất hiện giờ của người Palestine. Trong thế chiến thứ hai, với những cuộc tàn sát hàng loạt người Do Thái do Ðức chủ xướng (the holocaust), áp lực quốc tế cuối cùng đã giúp cho việc hình thành quốc gia Do Thái vào năm 1948.

Hầu hết lịch sử vùng trung đông từ đó đến giờ là sự xung đột liên tiếp giữa một bên là Do Thái và bên kia là Palestine - do tổ chức giải phóng Palestine đại diện - cùng với sự hậu thuẫn của các quốc gia Ả Rập láng giềng của Do Thái. Hàng trăm ngàn người Palestine đã bị dời chỗ định cư lâu dài của họ và đã có nhiều cuộc chiến tranh xẩy ra, bao gồm cả những quốc gia như Ai Cập (Egypt), Jordan, Lebanon và Syria.

Ai Cập và Israel đã ký một thỏa ước hòa bình vào năm 1979, nhưng phải đợi mãi đến những năm đầu của thập kỷ 1990, và sau nhiều cuộc "tổng nổi dậy - intifada" thì một quá trình nhằm đạt đến nền hòa bình với người Palestine mới được bắt đầu. Mặc dù đã có sự giao trả một phần của Bờ Tây (West Bank) và dải Gaza (Gaza Strip) cho người Palestine kiểm soát, một thỏa ước sau cùng về tình trạng pháp định này vẫn chưa đạt đến được.

Số liệu thực tế

Các nhà lãnh đạo

Sinh năm 1928 tại Palestine khi vùng đất này còn lệ thuộc nước Anh. Sharon trở thành thủ tướng Israel vào tháng 2 năm 2001 sau khi đánh bại đối thủ Lao động Ehud Barak trong cuộc bầu cử Thủ tướng của nước này. Ông được bầu lên ngay giữa cuộc tổng nổi dậy lần thứ hai của người Palestine. Cuộc kháng chiến của Palestine này đã được khơi mào khi Sharon đến thăm

đền thờ al-Aqsa tại East Jerusalem (nơi mà người Palestine muốn là thủ đô trong tương lai của nước họ) một cách đầy khiêu khích. Ông thề rằng sẽ bảo đảm sự an ninh tuyệt đối cho dân Do Thái.

Yasser Arafat, còn được gọi là Abu Ammar, sinh năm 1929 và tốt nghiệp kỹ sư tại Cairo, Ai Cập. Ông đã luôn luôn đóng một vai trò then chốt trong những sự kiện xẩy ra cho dân chúng Palestine kể từ những năm đầu của thập kỷ 1950. Vào ngày 1.7.1994, sau 27 năm sống lưu vong ở nước ngoài, ông trở lại Gaza để nhận chức vụ Chủ tịch Nhà Chức Trách Quốc Gia Palestine (President of the Palestinian National Authority - PNA)

mà ông đã được bầu lên bởi Hội đồng trung ương Tổ chức Giải Phóng Palestine (Palestine Liberation Organisation - PLO) vào tháng 10 năm 1993.

Bộ trưởng tài chánh: Muhammad Zuhayr al-Nashashibi

Bộ trưởng chính quyền địa phương: Sa'ib Urayqat

Bộ trưởng kế hoạch và hợp tác quốc tế: Nabil Ali Sha'th

Truyền thông

---

ÐẠI CƯƠNG   |   SỐ LIỆU THỰC TẾ  |   CÁC NHÀ LÃNH ÐẠO   |   TRUYỀN THÔNG

---

Các cơ quan truyền thông Do Thái

Chế độ kiểm duyệt quân sự của Do Thái đã được nới lỏng trong những năm gần đây, nhưng nó vẫn còn được áp dụng nghiêm ngặt với những vấn đề bị xem là có hại cho an ninh quốc phòng. Ðiều này có ảnh hưởng đến tất cả mọi phương tiện truyền thông đại chúng của nước này. Tất cả mọi tờ báo đều là của tư nhân và do tư nhân điều hành, có nhiều tờ báo hiện diện trên mạng lưới Internet, gồm cả Ha'aretz và Jerusalem Post.

Vô tuyến truyền hình
Nha Phát thanh & Truyền hình Do Thái được thành lập với khuôn mẫu như của BBC (British Broadcasting Corporation), có trách nhiệm về mọi vần đề truyền thanh (Kol Israel) và truyền hình (Israel TV). Do Thái áp dụng chế độ thu tiền trên mỗi máy TV để có ngân qũy điều hành.

Truyền hình vệ tinh nhiều kênh được thả nổi cho cạnh tranh khai thác..

 

Radio
Galei Tzahal, đài phát thanh quốc phòng Do Thái (Israel Defence Forces (IDF) Radio), là đài phát thanh quân sự được thành lập năm 1950, phát 24 giờ bao gồm tin tức, âm nhạc và các chương trình trực thoại với thính giả. Người nghe bây giờ chính yếu là dân sự.

Arutz 7 (Channel 7), trước đây là "đài tiếng nói Gazelle" (Voice of the Gazelle), đài này cổ xúy và tuyên truyền cho những quan điểm của các nhóm cực đoan Chính Thống giáo (thuộc Do Thái giáo - Judaism), và của những người Do Thái định cư trên các phần đất chiếm đóng của Palestine.

Hiện ngày càng có nhiều đài phát thanh bất hợp pháp được thành lập, nghĩa là không có giấy phép hoạt động. Một trong những đài phát thanh như vậy là đài "tiếng nói hoà bình" (Voice of Peace), nó bắt đầu năm 1973 và có cách hoạt động tương tự như những đài phát thanh lậu khác ở Âu châu.

 

Internet
Do Thái đã nổi tiếng từ lâu về công nghiệp thông tin điện toán và họ là một trong những dân tộc giỏi về khoa học kỹ thuật nhất trên thế giới.

Các cơ quan truyền thông Palestine

Nhà chức trách Palestine giới hạn quyền tự do ngôn luận và vì thế mà cơ quan an ninh thường xuyên đóng cửa các dịch vụ truyền thông, cấm xuất bản hay các chương trình phát thanh, bắt giữ và làm khó dễ những phóng viên báo chí. Hậu quả là các phóng viên phải lo tự kiểm duyệt lấy những gì mình muốn thông tin nếu không muốn bị rắc rối.

 

Radio
Cơ quan phát thanh truyền hình chính thức của Palestine là Palestinian Broadcasting Corporation (PBC) chịu trách nhiệm hoạt động của đài tiếng nói Palestine -  Voice of Palestine (VOP). Nó phát thanh chủ yếu bằng tiếng Ả Rập nhưng cũng có các bản tin bằng tiếng Anh và tiếng Hebrew (của Do Thái). trụ sở chính của VOP ở Ramallah.

Cũng có khoảng chục đài phát thanh tư nhân khác hoạt động trong vùng Bờ Tây và dải Gaza.

 

Vô tuyến truyền hình
PBC cũng điều hành đài truyền hình Palestine TV từ Ramallah và Gaza cũng như đài truyền hình vệ tinh Palestine Satellite Channel. Các đài truyền hình tư nhân gồm có Al-Quds Educational TV, Al-Mahd TV, Al-Majd TV, Al-Nawras TV, Al-Sharq TV, Amwaj TV, Bayt Lahm TV, Shepherds TV and Watan TV.

 

Internet
Theo những dữ kiện thu thập được của trường đại học Bir Zeit thì đã có khoảng 23.500 người Palestine nối với Internet (số liệu năm 1999)

 

Trở về đầu trang - Tin thế giới - Tin Việt Nam - Tin Úc - Góp ý