Vào đời Hùng Vương thứ mười bẩy, ở hang sâu dưới một quả núi nhô ra ngoài biển Nam Hải, đột nhiên xuất hiện một loại kình ngư chân nhiều như rết, biến hoá vô cùng, mỗi lần nó bước đi là trời đất lại nổi một cơn giông to lớn. Con kình ngư này ăn thịt người khiến các ngư nhân sợ hãi, không dám qua lại nơi nó ở. Người ta ngày càng đói ăn vì không dám ra biển đánh cá.

Gần hang sâu này là một cái động có tên là Long Vương. Trong động, một người thanh niên tên là Ðào Kinh Long sống với cha mẹ già. Tuy nhà rất nghèo, sống bằng nghề đốn củi trong rừng, nhưng Ðào Kinh Long rất hiếu thảo với cha mẹ, và tốt bụng với mọi người. Thấy kình ngư quá hung ác, Ðào Kinh Long nghĩ ra một kế để tiêu diệt nó. Anh đốn thật nhiều tre làm thuyền, mang theo một con dao sắt đã nung đỏ rồi mạo hiểm ra biển.  Ðào Kinh Long hô to gọi con kình ngư, giả bộ rằng anh đã mang một người làm mồi cho nó. Khi kình ngư vừa chui ra há miệng định đớp mồi giả, Kinh Long lẹ tay ném vào miệng nó con dao nung đỏ. Kình ngư đau đớn giẫy dụa quẫy đuôi đập vỡ thuyền nhưng Kinh Long cố sức bám vào đá và thoát chết. Chờ khi kình ngư đã đuối sức, anh giết nó rồi trở về làng.

Từ đó, dân làng lại được sống yên ổn, ấm no. Kinh Long được dân làng yêu mến kính trọng hơn nhưng vẫn khiêm tốn và nhún nhường, không hề kiêu căng, hống hách. Một hôm, anh vào rừng đốn củi như lệ thường. Trên đường đi, một ông tiên hiện ra đưa anh một gậy trúc và bảo:

  "Ta cảm mến nhà ngươi đã hiếu với cha mẹ lại có công với làng xóm, ta thưởng ngươi chiếc gậy thần này để chữa bệnh cho muôn loài. Hễ trỏ vào ai thì người ấy sẽ khỏi ngay."

Nói rồi tiên ông bay lên trời, biến mất.  Kinh Long đốn củi xong ra về gặp mấy đứa trẻ đang hùa nhau đập chết một con rắn nước.  Kinh Long cản chúng và trỏ gậy thần vào nó.  Con rắn tỉnh lại bò xuống sông mất dạng.

Vài hôm sau, có một thanh niên ăn mặc sang trọng đem nhiều vàng bạc châu báu đến xin tạ ơn, bảo rằng Kinh Long đã có lòng nhân từ  ra tay cưú sống mình. Kinh Long rất ngạc nhiên nhưng người thanh niên đã tự giới thiệu mình là Long Cung Thái Tử và mời Kinh Long xuống thăm thủy cung. Trước khi đưa anh xuống biển, vị thái tử cho anh ngậm một viên ngọc quý để anh có thể đi lại dưới nước. Kinh Long vui chơi dưới biển ba hôm thì xin phép ra về. Long Vương mến tài đức của Kình Long có  ý mời anh ở lại luôn và hứa cho nhiều tài vật quý giá nhưng Kinh Long nhất định không chịu. Thái tử thấy thế càng quý trọng nên trao tặng anh thêm một món quà quý, đó là một cuốn sách giấy trắng rất đẹp với ba điều ước.

Trên đường về, Kinh Long đi ngang núi Tản Viên. Thấy cảnh đẹp, dân cư thái bình, Kinh Long quyết định đưa cha mẹ đến đây ở. Không bao lâu, có tin vua Hùng Vương dựng lầu ném cầu phao kén chồng cho công chúa Bách Hoa Mỵ Nương. Nàng công chuá có sắc đẹp tuyệt trần nhưng nổi tiếng là hiền hậu, dịu dàng.  Ðào Kinh Long đến tranh tài và gặp Thủy Tinh, là một vị chuá tể của khu hồ Ðộng Ðình.

Vua Hùng Vương thấy hai người thanh niên tuấn tú, lực lưỡng, phong thái anh hùng tỏ ra rất phân vân. Cuối cùng ngài phán:

  "Hễ ai đem sính lễ đến trước thì ta gả con cho người ấy."

Ðào Kinh Long ra về lo lắng vì nhà mình nghèo quá. Chợt nhớ đến sách ước, anh liền ước đủ các loại hàng quý hiếm, các loài vật lạ và đem đến làm sính lễ xin cưới nàng Bách Hoa Mỵ Nương. Vua Hùng y lời, gả  ngay con gái.

Thuỷ Tinh chậm chân hơn, tức giận dùng phép thần của mình gây ra mưa gió, dâng nước cuốn trôi nhà cửa dân làng.  Kéo quân đến núi Tản Viên, Thủy Tinh lớn tiếng bắt Kinh Long đưa vợ cho mình.

Kinh Long dùng lưới sắt trấn sông chống lụt nhưng Thủy Tinh lại cho khơi sông mở ra nhánh mới.  Vết tích của các nhánh sông này là sông Ly Nhân, sông Hát, sông Ðà, sông Tích Giang bao bọc các làng Cam Giá, Ðông Lâu, Thạch Kê, Ma Xá, Dục Giang. Kinh Long phải nhờ sách ước cầu xin núi cứ dâng cao, nước đến đâu, núi cao hơn đến đó và đem hết dân làng lên núi tá túc. Ðánh mãi mà không thắng, lại bi thiệt hại nặng nề, binh sĩ của Thuỷ Tinh là giao long, cá trạch bị mắc cạn mà chết. Cuối cùng, Thủy Tinh phải rút lui, nhưng cứ mỗi năm vào tháng tám, tháng chín lại dâng nước vây đánh Kinh Long. 

Lần cầu xin cuối cùng  của Kinh Long đối với cuốn sách ước là hàng năm hễ nước dâng lên là núi cũng sẽ lên cao. Từ đó dân làng biết ơn Kinh Long, gọi anh là Sơn Tinh.

(Lời chú: Người Việt ta ngày xưa hay đặt chuyện để giải thích sự có mặt của sông hồ và các vị trí địa lý khác của đất nước.Tên của các vùng nay đã có thể bị thay đổi. Câu truyện trên được trích từ sách "Thần Thoại Việt Nam" của Nguyền Tử Năng, do nhà in Zieleks, Houston, Texas, USA, 1980. Ở một vài chỗ, nhiều từ ngữ đã được chúng tôi thay đổi cho được dễ hiểu hơn)

Trở về đầu trang - Trang trẻ em - Trang phụ nữ - Góp ý